Luật Phòng bệnh được Quốc hội thông qua đã chính thức bổ sung quy định về tiêm chủng chiến dịch chủ động, đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong tư duy và cách tiếp cận công tác y tế dự phòng, hướng tới bảo vệ sức khỏe toàn dân một cách chủ động, từ sớm và từ xa.
Thay đổi cách tiếp cận trong phòng bệnh
Theo quy định mới, tiêm chủng không chỉ bao gồm tiêm chủng thường xuyên trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, mà còn mở rộng sang tiêm chủng bù liều và tiêm chủng chiến dịch chủ động. Đây là điểm mới mang tính đột phá, cho phép ngành y tế triển khai tiêm vaccine và sinh phẩm y tế ngay cả khi chưa xảy ra dịch, nếu có nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Việc đưa tiêm chủng chiến dịch chủ động vào Luật tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để các cơ quan chức năng chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí kinh phí, mua sắm vaccine và sinh phẩm y tế, thay vì chỉ triển khai khi dịch đã bùng phát như trước đây.
Ông Dương Chí Nam, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế chia sẻ với phóng viên. (Ảnh: VGP/HM)
Mở rộng khái niệm tiêm chủng
Luật Phòng bệnh mới quy định phòng bệnh bằng vaccine và sinh phẩm y tế, mở rộng khái niệm tiêm chủng so với trước đây. Theo đó, ngoài vaccine, các sinh phẩm y tế phòng bệnh như kháng thể đơn dòng cũng được đưa vào phạm vi điều chỉnh của Luật.
Quy định này cho phép việc tiêm sinh phẩm y tế phòng bệnh được triển khai tại các cơ sở tiêm chủng, không chỉ giới hạn trong cơ sở điều trị, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận của người dân với các biện pháp phòng bệnh hiện đại.
Tăng hiệu quả phòng, chống dịch bệnh
Việc tiêm chủng chiến dịch chủ động được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm lấp đầy khoảng trống miễn dịch trong cộng đồng, nhất là đối với các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ bùng phát khi tỷ lệ tiêm chủng chưa đạt mức an toàn.
Theo chuyên gia y tế, nếu duy trì tỷ lệ tiêm chủng trên 95% đối với các loại vaccine cần thiết, kết hợp với tiêm chủng chiến dịch chủ động, nhiều bệnh truyền nhiễm có thể được kiểm soát hiệu quả, tiến tới loại trừ, giảm nguy cơ dịch bệnh lan rộng.
Hướng tới tiêm chủng suốt đời
Luật Phòng bệnh cũng nhấn mạnh định hướng tiêm chủng suốt đời, phù hợp với xu thế quốc tế và thực tiễn già hóa dân số. Người dân được khuyến khích thực hiện tiêm chủng đầy đủ theo độ tuổi, nhóm nguy cơ và tình trạng sức khỏe, thông qua cả tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng dịch vụ.
Hiện nay, trên thế giới cũng như tại Việt Nam đã có vaccine phòng ngừa gần 30 loại bệnh truyền nhiễm. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho tiêm chủng chiến dịch chủ động và tiêm chủng suốt đời được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả phòng bệnh, giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí điều trị cho người dân và xã hội.
Nền tảng cho y tế dự phòng hiện đại
Việc chính thức đưa tiêm chủng chiến dịch chủ động vào Luật Phòng bệnh được xem là bước tiến quan trọng trong xây dựng hệ thống y tế dự phòng hiện đại, chủ động, linh hoạt và bền vững. Quy định này góp phần thể chế hóa quan điểm “lấy phòng bệnh làm trung tâm”, giảm áp lực cho hệ thống điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân trong dài hạn.
