Trong bối cảnh chuyển đổi số y tế đang được đẩy mạnh, chuẩn hóa dữ liệu y tế được xác định là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả y tế từ xa, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và bảo đảm quyền lợi của người bệnh.
Dữ liệu y tế – nền tảng của y tế từ xa
Theo các chuyên gia, y tế từ xa chỉ có thể phát triển bền vững khi dữ liệu y tế được chuẩn hóa, liên thông và chia sẻ an toàn giữa các cơ sở khám, chữa bệnh. Việc thiếu thống nhất về chuẩn dữ liệu, định dạng thông tin và hệ thống quản lý sẽ gây khó khăn trong kết nối, trao đổi thông tin chuyên môn và theo dõi liên tục tình trạng sức khỏe người bệnh.
Chuẩn hóa dữ liệu y tế giúp bác sĩ tiếp cận đầy đủ thông tin lâm sàng, tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh…, từ đó đưa ra quyết định điều trị chính xác, kịp thời ngay cả khi không trực tiếp khám người bệnh.
Toàn cảnh hội nghị.
Thực trạng và yêu cầu đặt ra
Thực tế cho thấy, hệ thống dữ liệu y tế tại nhiều cơ sở còn phân tán, chưa đồng bộ, gây hạn chế trong việc triển khai các mô hình y tế từ xa, đặc biệt là tư vấn, hội chẩn và theo dõi bệnh mạn tính.
Trong khi đó, nhu cầu khám, chữa bệnh từ xa ngày càng tăng, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, khu vực khó khăn, nơi người dân còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao. Điều này đòi hỏi hệ thống dữ liệu y tế phải được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn thống nhất, bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và khả năng liên thông.
Chuẩn hóa dữ liệu gắn với bảo mật và an toàn thông tin
Cùng với chuẩn hóa, bảo mật và an toàn thông tin y tế là yêu cầu bắt buộc trong quá trình triển khai y tế từ xa. Việc xây dựng và vận hành hệ thống dữ liệu y tế cần tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin mạng và quyền riêng tư của người bệnh.
Các cơ sở y tế cần tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm bảo đảm dữ liệu được lưu trữ, khai thác và chia sẻ an toàn, hiệu quả.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế.
Vai trò của các cơ sở y tế và cơ quan quản lý
Để chuẩn hóa dữ liệu y tế, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở y tế và đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ. Trong đó, cơ quan quản lý đóng vai trò ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn và hướng dẫn thống nhất; các cơ sở y tế tổ chức triển khai, cập nhật và sử dụng dữ liệu đúng quy định.
Việc đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế trong quản lý và khai thác dữ liệu y tế số cũng được xem là yếu tố then chốt, góp phần nâng cao hiệu quả ứng dụng y tế từ xa.
Hướng tới phát triển y tế từ xa bền vững
Chuẩn hóa dữ liệu y tế không chỉ phục vụ triển khai y tế từ xa mà còn tạo nền tảng cho xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý bệnh mạn tính, nghiên cứu khoa học và hoạch định chính sách y tế.
Việc đẩy mạnh chuẩn hóa dữ liệu y tế được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, giảm tải cho các cơ sở y tế tuyến trên, đồng thời bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi, kịp thời và hiệu quả hơn trong giai đoạn chuyển đổi số y tế hiện nay.
