Bộ Y tế đã ban hành Hướng dẫn quốc gia năm 2025 về các dịch vụ chăm sóc và điều trị sơ sinh, được đánh giá là bản cập nhật toàn diện nhất trong hơn hai thập kỷ, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sơ sinh và giảm tử vong, biến chứng ở trẻ sơ sinh, đặc biệt tại các khu vực còn nhiều khó khăn.
Theo đánh giá chuyên môn, các chỉ số sức khỏe bà mẹ và trẻ em tại vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn khoảng cách so với khu vực đô thị. Do đó, việc cập nhật và triển khai thống nhất hướng dẫn mới có ý nghĩa quan trọng trong việc thu hẹp chênh lệch và nâng cao chất lượng chăm sóc sơ sinh trên phạm vi toàn quốc.
Chuyển hướng tiếp cận sang chăm sóc liên tục và tích hợp
Hướng dẫn năm 2025 thể hiện sự thay đổi rõ nét về cách tiếp cận, từ các can thiệp đơn lẻ sang chăm sóc sơ sinh liên tục, tích hợp, dựa trên bằng chứng khoa học và phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.
Tài liệu hướng dẫn gồm 8 chương với 68 chủ đề, bao phủ toàn bộ chuỗi chăm sóc sơ sinh, từ chăm sóc thiết yếu ngay sau sinh đến các can thiệp chuyên sâu trong điều trị trẻ sơ sinh nguy cơ cao.
TS Trần Đăng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu tại hội thảo.
Những điểm mới nổi bật trong chăm sóc và điều trị sơ sinh
Lồng ghép chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm với hồi sức sơ sinh
Một điểm mới quan trọng là việc lồng ghép chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm (EENC) với hồi sức sơ sinh ngay tại phòng sinh và phòng mổ. Các can thiệp như giữ ấm, da kề da, kẹp cắt rốn muộn và hỗ trợ hô hấp được thực hiện đồng thời, áp dụng cho cả trẻ đủ tháng và trẻ sinh non.
Đẩy mạnh chăm sóc Kangaroo (da kề da)
Hướng dẫn tiếp tục khẳng định chăm sóc Kangaroo là can thiệp hiệu quả, có thể triển khai sớm và liên tục, kể cả đối với trẻ sinh non hoặc trẻ đang được hỗ trợ hô hấp. Đáng chú ý, hướng dẫn bổ sung nội dung vận chuyển trẻ sinh non trong tư thế Kangaroo, giúp bảo đảm an toàn trong quá trình chuyển tuyến.
Tăng cường phối hợp Sản – Nhi
Việc phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa Sản và Nhi được coi là yếu tố then chốt trong quản lý thai kỳ nguy cơ cao, dự phòng sinh non và chăm sóc trẻ sơ sinh ngay từ giai đoạn trước sinh.
Ưu tiên hỗ trợ hô hấp sớm, giảm can thiệp xâm lấn
Hướng dẫn khuyến cáo CPAP sớm cho trẻ sinh non tại phòng sinh; đồng thời áp dụng kỹ thuật sử dụng surfactant ít xâm lấn nhằm hạn chế thở máy xâm nhập, giảm nguy cơ tổn thương phổi và các biến chứng lâu dài.
Chuẩn hóa dinh dưỡng và sử dụng kháng sinh
Dinh dưỡng bằng sữa mẹ sớm được nhấn mạnh, ưu tiên triển khai trong 24 giờ đầu khi trẻ ổn định. Hướng dẫn cũng đề cập vai trò của ngân hàng sữa mẹ và cập nhật các nguyên tắc chẩn đoán, điều trị nhiễm khuẩn sơ sinh nhằm hạn chế lạm dụng kháng sinh, bảo đảm an toàn cho trẻ.
Danh mục thiết yếu theo từng tuyến và chuẩn hóa quy trình kỹ thuật
Lần đầu tiên, hướng dẫn xây dựng danh mục thuốc, trang thiết bị thiết yếu theo từng cấp khám chữa bệnh, đồng thời ban hành 17 quy trình kỹ thuật kèm bảng kiểm, giúp chuẩn hóa thực hành chăm sóc và điều trị sơ sinh trên toàn hệ thống.
Mở rộng tiếp cận chăm sóc sức khỏe sinh sản liên tục
Bên cạnh nội dung chăm sóc sơ sinh, hướng dẫn năm 2025 nhấn mạnh cách tiếp cận chăm sóc sức khỏe sinh sản liên tục, từ giai đoạn trước khi mang thai đến sau sinh. Hướng dẫn mở rộng đối tượng chăm sóc sang cặp vợ chồng, cập nhật nội dung sàng lọc nguy cơ, quản lý thai kỳ và tiêm chủng cho phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
Các đại biểu tham dự hội nghị.
Gợi ý triển khai tại các cơ sở y tế
Để triển khai hiệu quả Hướng dẫn quốc gia năm 2025, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể tập trung:
Rà soát, cập nhật quy trình EENC và hồi sức sơ sinh tại phòng sinh, phòng mổ.
Củng cố mô hình phối hợp Sản – Nhi, đặc biệt trong quản lý thai kỳ nguy cơ cao và chuyển tuyến sơ sinh.
Chuẩn hóa thực hành chăm sóc Kangaroo, CPAP sớm và các kỹ thuật ít xâm lấn theo điều kiện từng tuyến.
Tăng cường nuôi dưỡng bằng sữa mẹ, quản lý và sử dụng hợp lý kháng sinh.
Đối chiếu danh mục thuốc, trang thiết bị thiết yếu và tổ chức đào tạo nhân viên y tế theo các quy trình kỹ thuật kèm bảng kiểm.
