Chính phủ đã ban hành Nghị định số 233/2025/NĐ-CP quy định về cơ chế tài chính bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT); đồng thời quy định về chi tổ chức và hoạt động đối với BHXH, BHTN, BHYT theo quy định của pháp luật hiện hành.
Nghị định gồm 4 chương, 29 điều, quy định cụ thể cơ chế tài chính về BHXH, BHTN, BHYT và chi tổ chức, hoạt động BHXH, BHTN, BHYT theo Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và Luật Việc làm.
Quy định về cơ chế tài chính bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế
Nghị định quy định việc quản lý thu, chi BHXH, BHTN, BHYT, trong đó xác định rõ nguồn tài chính gồm:
Quỹ bảo hiểm xã hội (bao gồm cả phần kinh phí do ngân sách nhà nước cấp để chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH cho đối tượng do ngân sách nhà nước bảo đảm);
Quỹ bảo hiểm thất nghiệp;
Quỹ bảo hiểm y tế;
Các nguồn tài chính hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cấp tỉnh, bảo hiểm xã hội cấp cơ sở và các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng thực hiện thu tiền đóng BHXH, BHTN, BHYT thông qua tài khoản thu chế độ và chuyển về tài khoản thanh toán tổng hợp theo hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Quy định về thu và chuyển tiền đóng bảo hiểm
Bảo hiểm xã hội Quân đội và Bảo hiểm xã hội Công an nhân dân thực hiện thu tiền đóng BHXH, BHTN, BHYT của các đối tượng tham gia theo quy định của pháp luật.
Định kỳ hằng tháng, Bảo hiểm xã hội Quân đội và Bảo hiểm xã hội Công an nhân dân chuyển tiền thu BHXH, BHTN trong tháng về tài khoản thanh toán tổng hợp của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Riêng tiền thu đóng BHYT được chuyển định kỳ hằng quý theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.
Tiền xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHTN, BHYT được xác định và thực hiện theo quy định của pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT.
Nguyên tắc phân bổ tiền đóng bảo hiểm
Khi nhận được tiền đóng của người sử dụng lao động, cơ quan bảo hiểm xã hội trực tiếp quản lý người tham gia thực hiện phân bổ theo các nguyên tắc sau:
Thu đủ số tiền phải đóng BHXH, BHTN, BHYT (bao gồm cả tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng) đối với người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, nhằm kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN theo quy định.
Số tiền còn lại được phân bổ theo thứ tự:
Thu đủ tiền đóng BHYT và tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng BHYT (nếu có);
Thu đủ tiền đóng BHTN và tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng BHTN (nếu có);
Thu tiền đóng BHXH và tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng BHXH vào các quỹ thành phần theo thứ tự:
Quỹ ốm đau, thai sản;
Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
Quỹ hưu trí, tử tuất.
Quản lý tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng
Số tiền thu được từ việc xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHTN, BHYT được quyết toán riêng giữa cơ quan bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm xã hội Quân đội, Bảo hiểm xã hội Công an nhân dân với Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổng hợp và thực hiện như sau:
Tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng BHXH được bổ sung vào các quỹ thành phần theo thứ tự ưu tiên;
Tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng BHYT được bổ sung vào quỹ dự phòng BHYT;
Tiền xử lý chậm đóng, trốn đóng BHTN được bổ sung vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Hiệu lực thi hành
Nghị định có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành (26/8/2025) và áp dụng từ ngày 1/7/2025.
Đối với các khoản phải chi trả cho đối tượng hưởng chế độ BHXH, BHTN phát sinh trước ngày 31/12/2014, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm theo dõi chi tiết và hạch toán theo quy định.
